Hayatı
57 yıl, beş dönem
Selanik'teki çocukluğundan Dolmabahçe'deki son gününe kadar. Bir döneme dokunun ya da oynat düğmesine basın; haritada yer yer, gün gün ilerleyin.
Kronoloji
57 yıl, gün gün
1881
Çocukluğu
1881 – 1893
Selanik'te, Ali Rıza Efendi ile Zübeyde Hanım'ın oğlu olarak dünyaya geldi. Babasını erken kaybetti; annesinin yanında büyüdü ve kendi kararıyla askerî okula yazıldı.
Bu dönemde
-
1881
Selanik'te, Kocakasım Mahallesi'ndeki evde doğdu.
-
Okul yılları
Mahalle mektebinden sonra, babasının isteğiyle modern eğitim veren Şemsi Efendi Okulu'na başladı.
-
Küçük yaşta
Babası Ali Rıza Efendi'yi kaybetti; bir süre annesiyle dayısının çiftliğinde yaşadı.
-
1893
Selanik Askerî Rüştiyesi'ne girdi. Matematik öğretmeni ona "Kemal" adını verdi.
1893
Gençliği
1893 – 1905
Manastır'da edebiyatla ve hürriyet fikriyle tanıştı. İstanbul'da Harbiye ve Harp Akademisi yıllarında arkadaşlarıyla gizli bir gazete çıkaracak kadar memleket meselelerine daldı.
Bu dönemde
-
1896
Manastır Askerî İdadisi'ne girdi; Namık Kemal'in şiirlerini okudu.
-
1899
İstanbul'da Harbiye'ye girdi.
-
1902
Harbiye'yi teğmen rütbesiyle bitirip Harp Akademisi'ne geçti.
-
1905
Kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu ve Şam'a atandı.
1905
Asker
1905 – 1918
Şam'dan Trablusgarp'a, oradan Çanakkale'ye uzanan yıllarda adı cephelerde duyuldu. Çanakkale'de verdiği kararlar savaşın seyrini değiştirdi.
Bu dönemde
-
1907
Selanik'teki 3. Ordu'ya atandı.
-
1911
Trablusgarp'ta İtalyanlara karşı gönüllü olarak savaştı.
-
1915
Çanakkale'de 19. Tümen Komutanı olarak Conkbayırı ve Anafartalar'da cepheyi tuttu.
-
1916
Paşa oldu; Doğu Cephesi'nde Muş ve Bitlis'i geri aldı.
-
1917 – 1918
Suriye Cephesi'nde 7. Ordu Komutanı olarak görev yaptı.
1919
Millî Mücadele
1919 – 1922
Samsun'a çıktığında ülke işgal altındaydı. Üç yıl içinde kongreleri topladı, Meclis'i açtı ve orduyu zafere taşıdı.
Bu dönemde
-
19 Mayıs 1919
Samsun'a çıktı.
-
22 Haziran 1919
Amasya Genelgesi yayımlandı.
-
23 Temmuz 1919
Erzurum Kongresi toplandı.
-
4 Eylül 1919
Sivas Kongresi toplandı.
-
23 Nisan 1920
Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı; Meclis Başkanı seçildi.
-
1921
Sakarya Meydan Muharebesi'nin ardından Meclis ona Gazi unvanını ve mareşal rütbesini verdi.
-
26 Ağustos 1922
Büyük Taarruz başladı; 9 Eylül'de İzmir kurtuldu.
1923
Cumhuriyet
1923 – 1938
Cumhuriyet'in ilk Cumhurbaşkanı olarak on beş yılda hukuktan eğitime, harflerden kadın haklarına bir ülkeyi yeniden kurdu.
Bu dönemde
-
29 Ekim 1923
Cumhuriyet ilan edildi; ilk Cumhurbaşkanı seçildi.
-
15 – 20 Ekim 1927
Nutuk'u okudu.
-
1928
Yeni Türk harflerini yurt gezilerinde halka bizzat öğretti.
-
1934
Meclis ona Atatürk soyadını verdi.
-
10 Kasım 1938
Dolmabahçe Sarayı'nda saat 09.05'te hayata gözlerini yumdu.